We have a dream: waardengedreven leiderschap

Laatst bezocht ik de indrukwekkende tentoonstelling ‘We have a Dream’ in de Nieuwe kerk in Amsterdam. Over de wereldverbeteraars Gandhi, King en Mandela. Drie namen die ik vaak hoor als ik deelnemers tijdens een training vraag om een voorbeeld van aansprekend leiderschap.

 

Bas Heijne schrijft dat deze wereldverbeteraars gelden als een moreel ijkpunt dat lijkt los te staan van de historische context. ‘Voor de meeste mensen staan ze voor een overtuiging, een morele kracht, een voorbeeld voor eenieder die zich verzet tegen een status quo waarbij ongelijkheid in stand wordt gehouden en discriminatie wordt goedgepraat of weggewuifd’.

Aanstekelijk leiderschap

Wat maakt het leiderschap van deze wereldverbeteraars zo bijzonder? Drie aspecten spreken mij het meest aan, omdat deze iets onthullen waarom hun leiderschap zo aanstekelijk was, en nog steeds is.

 

  • Ze hadden een veelzijdige intellectuele belangstelling; ze lazen veel over politieke en economische kwesties, over geschiedenis, filosofie en literatuur (Tolstoi)
  • Ze bezaten een natuurlijke autoriteit. Kenmerkend waren hun authenticiteit, hun persoonlijke integriteit, de toewijding aan de verwezenlijking van een ideaal en hun bereidheid hun persoonlijk leven op te offeren aan hun zaak.
  • Ze beschikten over een diepe overtuiging: dat een mens zich niet door zijn identiteit moest laten begrenzen, dat het een opdracht was de muren van binnenuit (de vooroordelen) af te breken, dat kwaad niet met kwaad moest worden vergolden. Bij geweldloosheid staat het principe van liefde centraal. Hun opdracht was om culturele en religieuze verschillen te erkennen, en die verschillen uiteindelijk te overstijgen.

 

Gandhi, King en Mandela waren wereldverbeteraars. Ze toonden moed en mededogen om meer gelijkwaardigheid en gelijkgezindheid te creëren voor de hele mensheid. Wat mij erg aanspreekt is dat ieder van hen besefte dat het belangrijkste strijdperk zich in ons eigen hoofd bevindt.

Ghandi, King en Mandela: ieder van hen besefte dat het belangrijkste strijdperk zich in ons eigen hoofd bevindt.

 

Zo lopend door de tentoonstelling, hun verhalen lezend en veel beelden bekijkend bedacht ik mij dat de waarden waardoor zij gedreven werden de volgende zijn: bezieling, daadkracht, leraarschap, rechtvaardigheid, solidariteit, veelzijdigheid, verbinding, vergeving, volharding en wijsheid.

 

Wat zijn jouw waarden en drijfveren als leider?

Manfred Kets de Vries, managementdenker en coach, geeft aan dat bedrijven vaak geweldige waarden voorstaan maar dat het niet de realiteit is. Vaak heerst er een angstcultuur. Er is autoritair leiderschap, kritisch gedrag wordt afgekeurd.

 

Organisaties die gedomineerd worden door controle, volgzaamheid en compartimentering zullen het afleggen tegen organisaties die zich richten op ideeën, informatie en interactie.

 

Leiderschap speelt hierin een essentiële rol, omdat de leider van de toekomst onderzoekt, inspireert en de juiste vragen stelt. Bovenal moet hij ervoor zorgen dat er sprake is van een daadwerkelijk door waarden gedreven organisatie waarin het gaat om autonomie, waardering voor eigen initiatief, creativiteit, ondernemerschap en samenwerken.

 

De leider van de toekomst onderzoekt, inspireert en stelt de juiste vragen. En zorgt dat er sprake is van een daadwerkelijk door waarden gedreven organisatie.

 

Voor waardengedreven leiderschap is het mijns inziens van groot belang te snappen wat jouw denkbeelden, opvattingen oordelen en aannames zijn. Wat zijn jouw waarden en drijfveren waarvan uit jij leidinggeeft?

 

Bij leiderschapsontwikkeling is het voor mij essentieel dat leidinggevenden allereerst zichzelf goed moeten leren kennen voordat ze anderen kunnen leiden. En dat betekent: het snappen van je eigen gedrag, het onder ogen zien van je (beperkende)denkbeelden, herkennen van je patronen, kunnen geloven in je talenten, en kunnen benoemen van je identiteit en je levensmissie!

 

Vond je dit een interessant artikel? Abonneer je dan op onze nieuwsbrief en ontvang de nieuwe artikelen vanzelf in je mailbox.

 

 

Voor mijn blog heb ik de volgende bronnen geraadpleegd
Manfred F.R. Kets de Vries:

  • Het egeleffect, Executive coaching en het geheim van high-performance teams, 2015
  • Wat leiders drijft, Een klinische benadering van gedragsverandering in organisaties, 2006

Bas Heijne:

  • Wereldverbeteraars Gandhi, King, Mandela-hun erfenis, 2017